Meer weten?

Meer weten?

De meest gestelde vraag in de molens?!

Wij vinden het leuk én belangrijk om onze klanten van zoveel mogelijk informatie te voorzien op het gebied van meel, granen en bakken. Daarom nu maar eens een stukje over de meest gestelde vraag in de molens: 'wat is het verschil tussen meel en bloem?'

Als eerste leggen we uit wat meel is:
als het graan tijdens het maalproces tussen de stenen komt, wordt het fijngemalen en in een zak opgevangen. Dit noemen we meel.
Dit bestaat dus geheel uit "kapot gemaalde" graankorrels.

Het meel bestaat uit de volgende 'onderdelen' : zemelen, griezen, kiemen en bloem.

Als je nu met verschillende zeven de zemelen en griezen en kiemen eruit zeeft (de molenaar noemt dat builen, de zeef heet namelijk een buil), dan houd je dus de bloem over.

Bloem bevat in verhouding met meel meer gluten en mede daarom is een brood met bloem luchtiger dan een brood van puur meel.

een ezelsbruggetje: Meel bevat het Meest.

 

 

Een dag uit het leven van een vrijwillig molenaar.

Voordat de molenaar begint aan zijn draaidag, kijkt hij eerst wat de weersverwachtingen zijn: is er kans op windvlagen of onweer, waar zit de kern van een lage drukgebied, etc. Ook tijdens het draaien zal het weer voortdurend in de gaten gehouden moeten worden en eventueel actie moeten worden ondernomen.

Bij aankomst op de molen, moet de kap met de wieken op de wind worden gekruid. De molen draait optimaal als de wieken loodrecht op de windrichting staan.

Afhankelijk van de hoeveelheid wind, zal de molenaar besluiten de zeilen uit te rollen: bij weinig wind rolt hij de zeilen helemaal uit en draait de molen met “vier vollen”, als er veel wind is blijven de zeilen opgerold en wordt er gedraaid met “blote benen”, als er nog meer wind is dan worden de windborden uit de wieken gehaald en wordt er met “geknipte nagels” gedraaid.

 

zeilvoering

 

 

Hiernaast zie je de verschillende mogelijkheden van zeilvoering op een molenwiek!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Biologisch? Hier het antwoord op veel gestelde vragen!

In de molenwinkels beantwoorden wij vele vragen op het gebied van ingrediënten, hoe te bakken en nog veel meer. Eén van de meest gestelde vragen is: “wat houdt biologisch in en hoe weet ik zeker of het biologisch is?”

Daar geven wij hieronder een uitleg over:

Biologisch producten moeten aan een aantal voorwaarden voldoen: de grondstoffen mogen niet genetische gemanipuleerd zijn, en bij de teelt mogen geen kunstmatige bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt worden.

Controle door instanties:

Ieder land heeft één of meerdere controle-instanties. In Nederland wordt de biologische boekhouding van elk bedrijf minimaal 1x per jaar gecontroleerd door het Skal. Het is een pittige controle waarbij de hele keten wordt doorgelicht: waar komen de biologische producten vandaan hoe worden ze verwerkt en waar gaan ze naar toe; en: zijn die bedrijven ook weer biologisch gecertificieerd.

Biologisch: een wettelijk beschermde titel

Een bedrijf dat zijn biologisch boekhouding op orde heeft mag de wettelijk beschermde benaming “biologisch” gebruiken en het Europese logo (blaadje met sterren zie hieronder). Een bedrijf mag wel biologische producten verkopen zonder gecertificeerd te zijn, als er maar niets aan het product gebeurd: de producten moeten dan door een gecertificeerd bedrijf kant en klaar worden aangeleverd.

EU_Organic_Logo_Colour_Version_54x36mm_IsoC dit symbool garandeert dat een product biologisch is.

E-nummers in biologische producten?

In biologische producten zijn een aantal hulpstoffen niet toegestaan. Veel hulpstoffen hebben een E-nummer wat betekent dat de stof uitgebreid onderzocht is en veilig bevonden wordt voor toepassing in voedingsmiddelen in een bepaalde dosering.
Sommige van deze  E-nummers zijn niet toegestaan in biologische producten. Keuringsinstituut Skal geeft aan dat er geen wetenschappelijke basis is voor de uitsluiting van bepaalde E-nummers, maar dat het door de Europeese wetgeving wordt bepaald.

Naast de biologische producten zijn ook gangbare producten bij de Betuwse Molens te koop. Zoals gezegd mogen dan kunstmatige bestrijdingsmiddelen en kunstmest gebruikt worden. Het gebruik van deze stoffen is ook aan strenge richtlijnen en regelgeving onderworpen. Mocht een product genetisch gemanipuleerd of gemodificeerd zijn, dan moet dat op de verpakking aangegeven worden.

Heeft u nog meer vragen hierover? Stel ze gerust in de molenwinkels of stuur een mail met uw vraag. Wij beantwoorden ze graag!

 

molen_de_hoop Geldermalsen_mail     Ingen_mail

Stellingmolen "de Hoop"                 Beltmolen "de Bouwing"                           Stellingmolen "Op Hoop van Beter"  

 

Hoogteverschillen

Naast verschillende functie's, kunnen molens ook anders gebouwd zijn voor een optimale windvang. Bij de bouw van molens werd vroeger al rekening gehouden met het hoogste punt. Als er een hoog punt in de omgeving te vinden was, werd daar de molen gebouwd voor de grootst mogelijk windvang.

In de Betuwe zijn er geen natuurlijke hoogten te vinden. Bij de zoektocht naar een goede windvang werd zo veel mogelijk gekeken naar een omgeving met weinig bebouwing of bomen. Aan de andere kant was het een voordeel om dicht bij de klanten c.q. de huizen te zitten.

Molen "Op Hoop van Beter" in Ingen en molen "de Hoop" in Culemborg zijn dicht bij, of zelfs midden in de plaats gebouwd. Om toch voldoende wind te vangen zijn de molens verhoogd en voorzien van een stelling om bij de staart (achterkant van de molen) en het gevlucht (de wieken) te kunnen komen.
De staart wordt gebruikt om de molen op de wind te zetten en vaak zit hier het vangtouw om de rem te bedienen. Als molenaar moet je ook bij de wieken kunnen komen om de zeilen voor te leggen bij weinig wind.

Molen "de Bouwing" in Geldermalsen is van oorsprong net buiten de bebouwde kom gebouwd met een vrije windvang vanuit het zuidwesten waar de meeste wind vandaan komt. De  molen is iets hoger gebouwd vanwege omliggende boomgaarden. Om toch bij de staart en het gevlucht te kunnen komen, is er geen gebruik gemaakt van een stelling, maar is er gekozen voor een goedkopere oplossing: grond tegen de molenromp.

 

 

 

Wiekentaal

Molens kunnen ook zelf "iets" te vertellen hebben! De molenaar kan de molens laten spreken door de wieken in een bepaalde stand te zetten.

De komende tijd kun je zoal de vreugde stand (al dan niet met vlaggetjes erin) aantreffen én de rouwstand (bijv. op 4 mei, Nationale dodenherdenking)

Hieronder enige uitleg!


vreugdestand

 

De vreugde stand! Bij huwelijk, geboorte en op bijvoorbeeld bevrijdingsdag. Soms zelfs ook nog versierd met vlaggetjes!

rouw

Rouwstand. Bij overlijden van een molenaar of iemand uit zijn familie staan de wieken in deze stand. Ook bij de Dodenherdenking op 4 mei staan de wieken zo.

korte_rust

De korte rust. Dit zie je bij molens die geregeld draaien. De molenaar is er even niet, maar komt binnenkort weer terug. De molenwieken staan in een + stand.

lange_rust

De lange rust. Deze molenaar is langere tijd afwezig. Bijvoorbeeld bij vakantie van de molenaar.
De molenwieken staan in een X stand.